Workshop “Từ trang sách đến ý tưởng”: Khi học sinh tự tạo nên câu chuyện của mình

Chiều ngày 24/9/2026, tại Thư viện Trường Tiểu học Vinschool Gardenia, workshop “Từ trang sách đến ý tưởng” cùng tác giả Thanh Cầm đã mang đến cho các bạn nhỏ một giờ đọc sách đầy tương tác, nơi mỗi trang sách trở thành điểm khởi đầu cho quan sát, cảm nhận và sáng tạo. Không chỉ lắng nghe một câu chuyện có sẵn, học sinh được trực tiếp tham gia vào quá trình khám phá nhân vật, nhận diện cảm xúc, dự đoán diễn biến và từng bước xây dựng nên câu chuyện của riêng mình.

Khởi động bằng thế giới cảm xúc

Workshop bắt đầu với trò chơi đoán cảm xúc. Các bạn nhỏ lần lượt bốc những thẻ cảm xúc như vui, buồn, tức giận, sợ hãi, ngạc nhiên, yêu thích hay xấu hổ, sau đó sử dụng nét mặt, hành động và điệu bộ để diễn tả mà không dùng lời nói.

Hoạt động tưởng chừng đơn giản nhưng lại giúp học sinh bước đầu chú ý đến một yếu tố rất quan trọng khi đọc và kể chuyện: cảm xúc của nhân vật. Từ việc nhận ra một biểu cảm, các em dần học cách đặt câu hỏi: Nhân vật đang cảm thấy thế nào? Điều gì khiến nhân vật có cảm xúc đó? Và cảm xúc ấy có thể dẫn câu chuyện đi đến đâu?

Học cách đọc một cuốn sách tranh

Tiếp nối phần khởi động, tác giả Thanh Cầm cùng học sinh khám phá cuốn sách tranh “Vua Mèo”. Thay vì đọc ngay toàn bộ nội dung, các em được khuyến khích dừng lại ở từng trang để quan sát hình ảnh và suy nghĩ về những gì mình nhìn thấy.

Với tựa đề “Vua Mèo”, chú Mèo có cuộc sống như thế nào? Mèo đang mong muốn điều gì? Chi tiết nào trong tranh khiến em nghĩ như vậy? Chuyện gì có thể xảy ra tiếp theo? Khi chỉ có chữ mà chưa nhìn tranh, mỗi bạn lại hình dung một câu chuyện khác. Khi chỉ quan sát tranh mà chưa đọc chữ, các em tiếp tục đưa ra những dự đoán của riêng mình. Từ đó, học sinh nhận ra rằng trong sách tranh, hình ảnh không chỉ có nhiệm vụ minh họa. Tranh cũng tham gia trực tiếp vào việc kể chuyện.

CHỮ + TRANH = CÂU CHUYỆN.

Trong quá trình đọc “Vua Mèo”, các em tiếp tục quan sát nhân vật, bối cảnh, hành động và biểu cảm để dự đoán những tình huống tiếp theo. Những câu hỏi liên tục được đặt ra giúp việc đọc sách trở thành một quá trình tương tác thay vì chỉ tiếp nhận nội dung một chiều.

Công thức “5 ngón tay” để tạo nên một câu chuyện

Từ những quan sát trong “Vua Mèo”, tác giả Thanh Cầm giới thiệu đến học sinh công thức “5 ngón tay”:

Ai? – Muốn gì? – Nhưng có chuyện gì? – Cảm thấy thế nào? – Rồi sao?

Năm câu hỏi ngắn giúp các em hình dung những thành phần cơ bản để phát triển một câu chuyện.

• “Ai?” giúp xác định nhân vật.
• “Muốn gì?” giúp nhân vật có mục tiêu.
• “Nhưng có chuyện gì?” tạo ra thử thách hoặc tình huống.
• “Cảm thấy thế nào?” đưa cảm xúc vào câu chuyện.
• Và “Rồi sao?” mở ra diễn biến tiếp theo.

Với cách tiếp cận gần gũi này, việc nghĩ ý tưởng không còn là một điều quá trừu tượng. Một câu chuyện có thể bắt đầu từ một nhân vật, một bức tranh hay chỉ một câu hỏi rất nhỏ.

Cùng một bức tranh, nhiều câu chuyện khác nhau

Sau phần khám phá sách, học sinh được chia thành bốn nhóm để bắt đầu thử thách sáng tạo. Các nhóm nhận những bức tranh về nhân vật chú ếch Tròn Tròn trong cuốn Đội cứu hộ tí hon. Nhiệm vụ của các em là sắp xếp tranh theo những thứ tự khác nhau, tưởng tượng diễn biến và thêm lời thoại để tạo nên câu chuyện của nhóm mình.

Điều thú vị là cùng một bộ tranh nhưng khi thay đổi thứ tự, câu chuyện cũng có thể thay đổi hoàn toàn. Mỗi nhóm phải cùng nhau trả lời những câu hỏi của công thức “5 ngón tay”, bàn bạc về nhân vật, tình huống và cách câu chuyện sẽ tiếp diễn. Qua đó, học sinh không chỉ sử dụng trí tưởng tượng mà còn phải lắng nghe, trao đổi và kết nối các ý tưởng với nhau để tạo nên một câu chuyện hoàn chỉnh.

Khi ý tưởng được cất thành lời

Ở phần cuối workshop, các nhóm lần lượt chia sẻ câu chuyện được tạo nên từ những bức tranh. Từ những hình ảnh ban đầu, các bạn nhỏ đã thêm nhân vật, lời thoại, cảm xúc và những diễn biến do chính mình tưởng tượng. Mỗi nhóm mang đến một cách kể khác nhau, cho thấy không phải lúc nào một bức tranh cũng chỉ có một cách hiểu hay một câu chuyện duy nhất.

Khoảnh khắc các em đứng lên kể lại câu chuyện cũng chính là lúc ý tưởng từ suy nghĩ được chuyển thành lời nói. Qua một giờ trải nghiệm, học sinh được thực hành nhiều kỹ năng trong cùng một hành trình: quan sát – đặt câu hỏi – cảm nhận – tưởng tượng – thảo luận – kể chuyện.

Workshop “Từ trang sách đến ý tưởng” vì thế không chỉ giúp các em đọc một cuốn sách tranh, mà còn mở ra một cách đọc chủ động hơn: đọc để nhìn thấy chi tiết, đọc để đặt câu hỏi và đọc để tạo nên những ý tưởng mới. Và từ một trang sách, mỗi bạn nhỏ đều có thể bắt đầu câu chuyện của riêng mình.