Top 15 Sách Lịch Sử Việt Nam Hay Nên Đọc | Kèm Review Thực Tế

Lịch sử Việt Nam là một dòng chảy dài hơn bốn nghìn năm, được hình thành từ chiến tranh, dựng nước, giữ nước và cả những biến động tư tưởng sâu sắc. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tiếp cận lịch sử một cách dễ dàng, bởi nhiều cuốn sách lịch sử Việt Nam mang tính học thuật cao, ghi chép khô khan, đòi hỏi người đọc phải có nền tảng nhất định.

Vì vậy, danh sách Top 15 sách lịch sử Việt Nam dưới đây được chọn lọc theo nhiều cách tiếp cận khác nhau: chính sử, diễn ca, tiểu thuyết lịch sử, nghiên cứu học thuật, sách tranh… giúp người đọc – dù là người mới bắt đầu hay người đã yêu lịch sử lâu năm – đều có thể tìm được cuốn sách phù hợp với mình.

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư – Bộ quốc sử nền tảng của dân tộc

Giới thiệu sách:

Nhắc đến các sách lịch sử Việt Nam quan trọng nhất, Đại Việt Sử Ký Toàn Thư gần như là cái tên đầu tiên được giới nghiên cứu nhắc tới. Đây là bộ quốc sử chính thống của triều Hậu Lê, ghi chép lịch sử Việt Nam từ thời Hồng Bàng (2879 TCN) cho đến năm 1675, dưới triều vua Lê Gia Tông.

Cuốn sách được biên soạn theo lối biên niên sử, chú trọng ghi lại các sự kiện, triều đại, vua chúa, chiến tranh và biến động chính trị. Giá trị lớn nhất của Đại Việt Sử Ký Toàn Thư nằm ở chỗ đây là tư liệu gốc, làm nền tảng cho hầu hết các công trình nghiên cứu lịch sử Việt Nam sau này.

Thông tin sách:

• Tác giả: Sử quán triều Hậu Lê (Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh, Phạm Công Trứ, Lê Hy, Nguyễn Quý Đức)
• Thể loại: Chính sử, biên niên sử
• Ngôn ngữ gốc: Hán văn

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Quyển này đọc chủ yếu là ghi chép mốc thời gian, giống như một bản ghi nhận sự kiện hơn là phân tích.”
_Nhận xét từ độc giả Thích Nồi Cơm_

Một số độc giả khác có ý kiến:

“Người mới mà đọc ngay Đại Việt Sử Ký Toàn Thư rất dễ bị ngợp, chưa kể sách chỉ viết đến đầu thời Lê.”
_Nhận xét từ độc giả Đặng Xuân Lương_

Việt Nam Quốc Sử Diễn Ca – Lịch sử Việt Nam bằng thơ dễ thấm

Giới thiệu sách:

Nếu chính sử khiến bạn thấy khó tiếp cận, thì Việt Nam Quốc Sử Diễn Ca là một cách “nhập môn” nhẹ nhàng hơn. Thay vì trình bày bằng văn xuôi học thuật, cuốn sách kể lại lịch sử Việt Nam bằng thơ lục bát, giúp người đọc dễ nhớ, dễ hình dung và nắm được mạch chính của lịch sử dân tộc.

Cuốn sách không đi sâu vào phân tích học thuật mà tập trung vào kể lại câu chuyện lịch sử, từ thời dựng nước đến các triều đại phong kiến, theo một dòng chảy liên tục.

Thông tin sách:

• Tác giả: Thái Bá Tân
• Thể loại: Diễn ca lịch sử
• Hình thức: Thơ lục bát

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Cuốn này viết bằng thơ nên đọc rất dễ thấm. Mình thường đọc Việt Nam Quốc Sử Diễn Ca trước để nắm mạch lịch sử, sau đó dùng Việt Nam Sử Lược để kiểm tra và hiểu kỹ lại thông tin.”
_Nhận xét từ độc giả Nhiễu Đan_

Việt Nam Sử Lược – cuốn nhập môn kinh điển

Giới thiệu sách:

Việt Nam Sử Lược được xem là một trong những cuốn sách lịch sử Việt Nam quan trọng nhất thế kỷ XX. Đây là một trong những tác phẩm đầu tiên viết lịch sử Việt Nam bằng chữ Quốc ngữ, giúp lịch sử thoát khỏi phạm vi học thuật hàn lâm để đến gần hơn với công chúng.

Điểm nổi bật của cuốn sách là tác giả không chỉ ghi lại sự kiện, mà còn cố gắng truy tìm căn nguyên của trị – loạn, giúp người đọc hiểu vì sao lịch sử diễn ra như vậy, chứ không chỉ biết “chuyện gì đã xảy ra”.

Thông tin sách:

• Tác giả: Trần Trọng Kim
• Thể loại: Lịch sử tổng hợp
• Thời kỳ đề cập: Từ Hồng Bàng đến đầu thế kỷ XX

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Cuốn này mô tả sự kiện khá khô khan, nhưng rất rõ ràng. Văn phong giản dị, dễ hiểu, mang tính giáo dục và phù hợp cho người mới muốn tìm hiểu lịch sử Việt Nam một cách nghiêm túc.”
_Nhận xét từ độc giả Nhiễu Đan_

Nghìn Năm Vương Triều – Lịch sử viết theo kiểu chương hồi

Giới thiệu sách:

Nghìn Năm Vương Triều là một cuốn sách lịch sử Việt Nam hiếm hoi được viết theo lối chương hồi, tương tự Đông Chu Liệt Quốc của Trung Hoa. Thay vì liệt kê sự kiện, sách xây dựng nhân vật, tình tiết, mâu thuẫn và cao trào, khiến lịch sử trở nên sống động và dễ nhớ hơn.

Thông tin sách:

• Tác giả: Hoàng Đình Long
• Thể loại: Lịch sử chương hồi
• Nội dung: Lịch sử các triều đại Việt Nam

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Viết theo kiểu chương hồi nên đọc rất hay. Ai từng thích Đông Chu Liệt Quốc thì đọc cuốn này sẽ rất thích.”
_Nhận xét từ độc giả Trương Mạnh Hùng_

Sử Việt – 12 Khúc Tráng Ca – Lịch sử kể bằng cảm xúc

Giới thiệu sách:

Sử Việt – 12 Khúc Tráng Ca tiếp cận lịch sử Việt Nam dưới góc nhìn truyền cảm hứng, nhấn mạnh tinh thần hào hùng của dân tộc qua các giai đoạn chiến tranh và biến động lớn. Cuốn sách phù hợp với những ai muốn cảm lịch sử trước khi học lịch sử, từ đó khơi gợi sự tò mò để tìm hiểu sâu hơn.

Thông tin sách:

• Tác giả: Dũng Phan
• Thể loại: Lịch sử – cảm hứng
• Nội dung: 12 giai đoạn tiêu biểu trong lịch sử Việt Nam

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Giọng văn gần gũi, dễ đọc và truyền cảm hứng. Dù có ý kiến cho rằng sách chưa sâu và có vài chi tiết gây tranh luận, nhưng rất phù hợp cho người mới bắt đầu.”
_Nhận xét từ độc giả Anh Nguyen_

Hát Ru Sử Thi Việt

Giới thiệu sách:

Cuốn sách được tác giả Phạm Thiên Thư tái hiện hơn 4000 năm lịch sử Việt Nam bằng thơ, đặc biệt gây ấn tượng ở phần huyền sử Văn Lang – Âu Lạc. Tác phẩm mang màu sắc kể chuyện, nhẹ nhàng, giúp người đọc tiếp cận lịch sử theo hướng cảm nhận.

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Nghe ông Phạm Thiên Thư kể chuyện thời huyền sử Văn Lang rất thú vị.”
_Nhận xét từ độc giả Đặng Xuân Lương_

Đại Nam Văn Hiến Sử Thi

Giới thiệu sách:

Đại Nam Văn Hiến Sử Thi là một tác phẩm đặc biệt trong dòng sách lịch sử Việt Nam, bởi nó không được viết theo lối sử học truyền thống mà được thể hiện hoàn toàn bằng thơ trường thiên. Tác giả Huỳnh Uy Dũng (thường được biết đến là chồng cô Phương Hằng) đã lựa chọn con đường kể sử bằng thi ca để tái hiện hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Thông tin sách:

• Tác giả: Huỳnh Uy Dũng
• Thể loại: Sử thi – thơ lịch sử
• Hình thức: Trường ca bằng thơ

Trích đoạn:

“Việt Nam khởi tổ xây nền
Lời ‘tiên tri’ của Trình Tuyền lạ thay!
Bao nghìn năm sau ngày mở nước,
Sấm Trạng ghi mồn một đấy thôi! …
Việt Nam, hai tiếng triển khai sấm truyền…”

Xứ Đàng Trong

Giới thiệu sách:

Xứ Đàng Trong là một trong những tư liệu sớm và quý hiếm do người phương Tây ghi chép về Việt Nam vào thế kỷ XVII. Tác giả Cristoforo Borri – một giáo sĩ Dòng Tên người Roma – đã sống khoảng 5 năm tại vùng đất lân cận Đà Nẵng và ghi lại những gì ông mắt thấy tai nghe về Đàng Trong của Đại Việt.

Cuốn sách lịch sử Việt Nam này không phải một công trình nghiên cứu học thuật chuyên sâu, mà là một bản ký sự sống động, mô tả từ thiên nhiên, sản vật, đất đai, động vật cho đến con người, tín ngưỡng, tập quán và tổ chức xã hội của xứ Đàng Trong. Điều đáng chú ý là giọng văn của Borri mang sự trân quý và tôn trọng, thay vì cái nhìn miệt thị thường thấy trong nhiều tài liệu thực dân sau này.

Dưới con mắt của một người ngoại quốc, Đàng Trong hiện lên như một vùng đất trù phú, con người lịch thiệp, văn minh, có đời sống tinh thần phong phú, đặc biệt là tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên – nét văn hóa cốt lõi của người Việt.

Thông tin sách:

• Tác giả: Cristoforo Borri
• Thể loại: Ký sự – lịch sử – du ký
• Thời kỳ: Thế kỷ XVII

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Sách rất hay, góc nhìn trân quý của người ngoại quốc về An Nam. Tuy nhiên có một vài chỗ trong bản dịch còn bị lỗi.”

👉 Giá trị: tư liệu lịch sử – văn hóa quan trọng để đối chiếu góc nhìn Đông – Tây

Lược Sử Nước Việt Bằng Tranh

Giới thiệu sách:

Lược Sử Nước Việt Bằng Tranh là cuốn sách lịch sử Việt Nam dành cho thiếu nhi và độc giả phổ thông, tái hiện hơn 4000 năm lịch sử dân tộc bằng hình thức trực quan, sinh động. Cuốn sách dẫn dắt người đọc từ thời kỳ huyền thoại Lạc Long Quân – Âu Cơ, qua các triều đại phong kiến, đến giai đoạn hiện đại với mốc thống nhất đất nước năm 1975.

Nội dung được trình bày ngắn gọn, súc tích, kết hợp với các bức tranh panorama kéo dài, tạo cảm giác lịch sử là một dòng chảy liền mạch. Mỗi trang sách đều có timeline giúp người đọc – đặc biệt là trẻ em – dễ dàng ghi nhớ các mốc sự kiện quan trọng.

Điểm cộng lớn của cuốn sách nằm ở phần minh họa của họa sĩ Tạ Huy Long: tranh vẽ bằng màu nước, chi tiết, chính xác về trang phục, kiến trúc và không khí lịch sử từng thời kỳ.

Thông tin sách:

• Tác giả: Hiếu Minh
• Minh họa: Tạ Huy Long
• Thể loại: Lịch sử bằng tranh

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Là cuốn sách lịch sử dành cho thiếu nhi và độc giả phổ thông, nội dung dễ hiểu, tranh minh họa đẹp, tạo cảm giác lịch sử là một dòng chảy liên tục.”

Tâm Lý Dân Tộc An Nam

Giới thiệu sách:

Tâm Lý Dân Tộc An Nam là một công trình nghiên cứu ra đời năm 1904, trong bối cảnh Pháp đang hoàn tất quá trình chinh phục Đông Dương. Cuốn sách được viết nhằm giúp người Pháp hiểu rõ hơn về tâm lý, tính cách và cấu trúc xã hội của người An Nam, từ đó phục vụ mục tiêu cai trị lâu dài.

Dù mang dấu ấn thời đại và góc nhìn thuộc địa, tác phẩm vẫn là một tư liệu lịch sử quan trọng, giúp người đọc ngày nay hiểu được cách người phương Tây nhìn nhận người Việt vào đầu thế kỷ XX, cũng như những định kiến và chiến lược cai trị đằng sau đó.

Thông tin sách:

• Tác giả: Paul Giran
• Thể loại: Nghiên cứu – lịch sử – xã hội
• Xuất bản lần đầu: 1904

👉 Lưu ý: nên đọc với tinh thần phản biện và đối chiếu nhiều nguồn

Bão Táp Triều Trần

Giới thiệu sách:

Bão Táp Triều Trần là bộ tiểu thuyết lịch sử đồ sộ, tái hiện toàn cảnh triều Trần – một trong những triều đại rực rỡ nhất của lịch sử Việt Nam. Thông qua hình thức tiểu thuyết, tác giả Hoàng Quốc Hải đã dựng lại bối cảnh chính trị, quân sự, nhân vật và những biến cố lớn của thời Trần, đặc biệt là ba lần kháng chiến chống quân Nguyên – Mông.

Bộ sách lịch sử Việt Nam trên giúp người đọc hiểu rõ hơn vì sao triều Trần có thể sản sinh nhiều vị vua anh minh và tướng lĩnh kiệt xuất, cũng như những mâu thuẫn nội tại của một triều đại hưng thịnh.

Thông tin sách:

• Tác giả: Hoàng Quốc Hải
• Thể loại: Tiểu thuyết lịch sử
• Quy mô: 6 tập
• Nội dung: Toàn cảnh triều Trần

👉 Phù hợp với: người đã có nền tảng lịch sử, thích đọc sâu và dài

Các Triều Đại Việt Nam

Giới thiệu sách:

Cuốn sách cung cấp cái nhìn tổng quan, hệ thống về các triều đại trong lịch sử Việt Nam, từ thời phong kiến sơ kỳ đến cuối triều Nguyễn. Nội dung tập trung vào việc sắp xếp các triều đại theo trình tự, giúp người đọc dễ hình dung triều đại nào hưng thịnh, triều đại nào suy yếu và kéo dài bao lâu.

Thông tin sách:

• Tác giả: Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng
• Thể loại: Lịch sử tổng hợp
• Nội dung: Các triều đại Việt Nam qua các thời kỳ

Ngàn năm áo mũ – Lịch sử trang phục Việt Nam từ triều đình đến dân gian

Giới thiệu sách:

Ngàn năm áo mũ là công trình nghiên cứu của Trần Quang Đức về lịch sử trang phục Việt Nam trong gần một nghìn năm, từ thời Lý đến thời Nguyễn (1009–1945). Cuốn sách tập trung tái hiện cả trang phục cung đình lẫn y phục dân gian, qua đó phản ánh cấu trúc xã hội, tư tưởng và bản sắc văn hóa Việt Nam qua các triều đại.

Thông tin sách:

• Tác giả: Trần Quang Đức
• Thể loại: Nghiên cứu lịch sử – văn hóa – trang phục

Vua Gia Long Và Người Pháp

Giới thiệu sách:

Cuốn sách tập trung phân tích mối quan hệ giữa vua Gia Long và người Pháp thông qua nhiều nguồn tư liệu lưu trữ tại các văn khố công, tư và tôn giáo. Tác giả Thụy Khuê đặt trọng tâm vào việc người Pháp đã viết gì và nhìn nhận ra sao về giai đoạn lịch sử này.

Thông tin sách:

• Tác giả: Thụy Khuê
• Thể loại: Nghiên cứu lịch sử

Nhận xét thực tế từ người đọc:

“Cuốn sách nhận nhiều ý kiến trái chiều. Người đọc có hiểu biết nên bình tĩnh tiếp cận lịch sử từ nhiều phía và nhiều tư liệu khác nhau.”

Biên Bản Chiến Tranh 1-2-3-4.75

Giới thiệu sách:

Biên Bản Chiến Tranh 1-2-3-4.75 được viết từ những tư liệu gốc mà tác giả Trần Mai Hạnh thu thập trong thời gian làm phóng viên chiến trường, đặc biệt là khi tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975. Cuốn sách tái hiện những ngày cuối cùng của cuộc chiến qua tài liệu, nhân vật và sự kiện cụ thể, mang lại góc nhìn chân thực về giai đoạn lịch sử đặc biệt này.

Thông tin sách:

• Tác giả: Trần Mai Hạnh
• Thể loại: Lịch sử – tư liệu – chiến tranh
• Thời kỳ: Trước và trong năm 1975

👉 Được nhiều người đánh giá là: một trong những cuốn sách lịch sử Việt Nam trước 1975 đáng đọc nhất

Câu hỏi thường gặp về sách lịch sử Việt Nam

Kết luận

Lịch sử Việt Nam không chỉ là những mốc thời gian hay tên triều đại khô cứng, mà là câu chuyện dài về con người, tư tưởng, lựa chọn và số phận của cả một dân tộc. Mỗi cuốn sách lịch sử, dù là chính sử, diễn ca, tiểu thuyết hay ký sự, đều phản ánh một cách nhìn khác nhau về cùng một dòng chảy lịch sử ấy.

Danh sách Top 15 sách lịch sử Việt Nam trên không nhằm thay thế sách giáo khoa hay công trình học thuật chuyên sâu, mà đóng vai trò như những cánh cửa mở – giúp người đọc bước vào lịch sử theo con đường phù hợp nhất với mình. Khi đã tìm được hứng thú và nền tảng, việc đọc sâu hơn, đối chiếu nhiều nguồn và tự hình thành góc nhìn riêng sẽ trở nên tự nhiên.